کارگاه آموزشی «روش تحقیق کیفی با تمرکز بر گراندد تئوری» با هدف ارتقای دانش و مهارت پژوهشگران در حوزه پژوهشهای کیفی، در تاریخ ۲۱ و ۲۲ آبانماه و به مدت ۸ ساعت (ساعت ۹ تا ۱۳) برگزار شد. این کارگاه با حضور ۱۰ نفر از پژوهشگران و دانشجویان علاقهمند و به میزبانی مؤسسه فراگیرسازان رشد زرین (فرزین) در استان تهران برگزار گردید.
مدرس این دوره، خانم دکتر مهری طیبینیا، با تکیه بر رویکردی علمی ـ کاربردی، به آموزش مبانی نظری و مهارتهای عملی روش تحقیق کیفی و بهویژه گراندد تئوری پرداختند. محتوای کارگاه بهگونهای طراحی شده بود که شرکتکنندگان علاوه بر آشنایی با چارچوبهای نظری، توانایی اجرای عملی یک پژوهش کیفی مبتنی بر داده را کسب کنند.
در این کارگاه، ابتدا به مبانی فلسفه علم و اپیستمولوژی در تحقیق کیفی با تأکید بر رویکردهای تفسیرگرایی و برساختگرایی پرداخته شد و تفاوتهای اساسی تحقیق کیفی و کمی مورد بررسی قرار گرفت. سپس مروری بر مهمترین روشهای تحقیق کیفی از جمله پدیدارشناسی، قومنگاری، مطالعه موردی و تحلیل گفتمان ارائه شد و جایگاه گراندد تئوری در میان این رویکردها تشریح گردید.
در بخش تخصصی دوره، شرکتکنندگان با گراندد تئوری، تاریخچه آن (Glaser & Strauss)، کاربردها و تفاوتهای آن با سایر روشهای کیفی آشنا شدند. مراحل طراحی پژوهش کیفی و گراندد تئوری، از طرح پرسش پژوهشی تا انتخاب مشارکتکنندگان و گردآوری دادهها، بهصورت گامبهگام آموزش داده شد. همچنین، ملاحظات اخلاقی و مهارتهای ضروری پژوهشگر کیفی بهطور ویژه مورد توجه قرار گرفت.
بخش مهمی از کارگاه به گردآوری و تحلیل دادهها اختصاص داشت. در این بخش، تکنیکهایی مانند مصاحبه عمیق، مشاهده و تحلیل اسناد معرفی شد و فرآیند کدگذاری باز، محوری و انتخابی بهصورت عملی تمرین گردید. تحلیل نمونه مصاحبهها، یادداشتهای پژوهشی و آشنایی با اجزای الگوی پارادایمی، زمینه مناسبی برای درک فرآیند نظریهپردازی فراهم کرد.
همچنین شرکتکنندگان با نرمافزارهای تخصصی تحلیل دادههای کیفی از جمله NVivo، MAXQDA و Atlas.ti آشنا شدند و نحوه استخراج مقولات و اعتبارسنجی پژوهش گراندد تئوری مورد بحث قرار گرفت. در پایان، اصول نگارش گزارش نهایی در پژوهشهای گراندد تئوری تشریح شد.
این کارگاه با تأکید بر مشارکت فعال فراگیران، تمرینهای عملی و تحلیل نمونههای واقعی، گامی مؤثر در ارتقای توانمندی پژوهشگران در حوزه تحقیق کیفی و گراندد تئوری بهشمار میآید.
ارزیابی شرکتکنندگان
بهمنظور سنجش میزان اثربخشی کارگاهها، در پایان هر دوره، فرمهای ارزیابی در اختیار شرکتکنندگان قرار گرفت. نمودارهای ارائهشده در این بخش، خلاصهای از بازخوردهای ثبتشده توسط شرکتکنندگان را نمایش میدهد و مبنایی برای تحلیل کیفیت برگزاری کارگاهها و ارتقای مستمر دورههای آموزشی در آینده محسوب میشود.
نمودارهای ارائهشده در این بخش، خلاصهای از بازخوردهای ثبتشده توسط شرکتکنندگان را نمایش میدهد و مبنایی برای تحلیل کیفیت برگزاری کارگاهها و ارتقای مستمر دورههای آموزشی در آینده محسوب میشود.
دیدگاهی یافت نشد